Samsun ADOS-2 Otizm Tanı Testi

ADOS-2 (Autism Diagnostic Observation Schedule, İkinci Sürüm), otizm spektrum bozukluğu değerlendirmesinde dünya genelinde en yaygın kullanılan, bilimsel geçerliliği yüksek yapılandırılmış gözlem testidir. Uzm. Dr. Seda Kanoğlu Yüksekkaya ADOS-2 uygulayıcı eğitimini tamamlamıştır ve testi Samsun Atakum'daki kliniğinde uygulamaktadır.

ADOS-2 nedir?

ADOS-2 bir soru-cevap testi ya da anket değildir. Uygulayıcının, çocuğun yaşına ve dil düzeyine uygun oyun ve etkinlikler üzerinden sosyal iletişim davranışlarını doğrudan gözlemlediği yarı yapılandırılmış bir değerlendirmedir. Amaç, çocuğun karşılıklı iletişimi nasıl başlattığını, sürdürdüğünü ve paylaşımı nasıl kurduğunu standart koşullarda görebilmektir.

Test, çocuğun becerilerine göre beş ayrı modülden oluşur. Henüz konuşmayan küçük çocuklar için oyun temelli modüller, akıcı konuşan çocuk ve ergenler için sohbet ağırlıklı modüller kullanılır. Doğru modülün seçimi sonucun güvenilirliği açısından belirleyicidir.

ADOS-2 kimlere uygulanır?

• Otizm şüphesi bulunan 12 aylıktan itibaren çocuklar

• Konuşma gecikmesi veya sosyal iletişimde farklılık bildirilen çocuklar

• Okulda akran ilişkisi kurmakta belirgin zorlanan çocuk ve ergenler

• Daha önce farklı bir tanı almış, ancak tablo tam oturmayan olgular

• Destek gereksinimi düşük olduğu için tanısı geciken ergen ve genç yetişkinler

ADOS-2 nasıl uygulanır?

Uygulama genellikle 40–60 dakika sürer ve tek oturumda tamamlanır. Çocuğa yaşına uygun oyuncaklar, resimli kitaplar veya sohbet konuları sunulur; uygulayıcı belirli sosyal fırsatlar oluşturur ve çocuğun bu fırsatlara verdiği yanıtları puanlar. Çocuğun hazırlanmasına gerek yoktur, çalışılabilecek bir sınav değildir.

Uygulama sırasında aileden genellikle gözlem odasının dışında beklemesi istenir; küçük yaş grubunda ise ebeveynin odada bulunması gerekebilir. Sonuçlar puanlandıktan sonra, gelişim öyküsü ve klinik gözlemle birlikte değerlendirilerek aileye ayrıntılı biçimde anlatılır.

ADOS-2 tek başına tanı koyar mı?

Hayır. ADOS-2 otizm değerlendirmesinin güçlü bir bileşenidir, ancak tek başına tanı aracı değildir. Tanı; ayrıntılı gelişim öyküsü, aile ve okul bilgileri, klinik gözlem ve gerektiğinde işitme değerlendirmesi, dil-konuşma değerlendirmesi ile bilişsel testlerin bütününe dayanır. "Altın standart" ifadesi, testin bu bütün içindeki güvenilirliğini anlatır.

Test öncesi ailelerin sık sorduğu sorular

Çocuğumu nasıl hazırlamalıyım?

Özel bir hazırlık gerekmez. Çocuğa oyun oynamak ve sohbet etmek için bir doktora gideceğinizi söylemeniz yeterlidir. Uykusunu almış ve aç olmayan bir çocuk daha doğal davranacağı için randevu saatini buna göre planlamak yararlıdır.

Sonuçlar ne zaman açıklanır?

Puanlama uygulamanın hemen ardından tamamlanır. Ancak sonucun anlamı, diğer değerlendirme parçalarıyla birleştirildiğinde netleşir; bu nedenle aileye ayrıntılı geri bildirim genellikle ayrı bir görüşmede verilir.

Test tekrar edilebilir mi?

Gerektiğinde tekrarlanabilir. Özellikle küçük yaşta yapılan değerlendirmelerde, gelişim hızla değiştiği için belirli bir süre sonra yeniden gözlem yapılması önerilebilir.

Samsun'da ADOS-2 için randevu

ADOS-2 uygulaması, uygulayıcı eğitimi almış bir hekim tarafından yapıldığında anlamlıdır. Uzm. Dr. Seda Kanoğlu Yüksekkaya'nın kliniği Samsun Atakum Mimarsinan Mahallesi Monalyum Rezidans'ta yer alır; Samsun ilçeleri ve çevre illerden başvuru kabul edilmektedir. Randevu ve süreç hakkında bilgi için telefonla ulaşabilir veya WhatsApp'tan yazabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler bilgilendirme amaçlıdır; değerlendirme kararı ve sonucun yorumu muayeneye özgüdür.