Samsun Bilişsel Davranışçı Terapi

Bilişsel davranışçı terapi (BDT); düşünce, duygu ve davranış arasındaki bağı görünür kılan, hedefi belli ve süresi sınırlı bir psikoterapi yöntemidir. Çocuk ve ergen ruh sağlığında en çok araştırılmış yaklaşımlardan biridir. Uzm. Dr. Seda Kanoğlu Yüksekkaya, çocuk ve ergenlerde bilişsel davranışçı terapi eğitimini tamamlamıştır ve bu yaklaşımı Samsun Atakum'daki kliniğinde uygular.

Bilişsel davranışçı terapi nedir?

BDT'nin çıkış noktası basittir: bir olayın kendisi değil, o olaya yüklediğimiz anlam nasıl hissettiğimizi belirler. Sınavda düşük not alan iki ergenden biri "çalışma yöntemimi değiştirmeliyim" derken diğeri "ben zaten beceremiyorum" diyorsa, ikisinin duygusu ve sonraki davranışı da farklı olur.

Terapide çocuk veya ergen, kendi düşüncelerini fark etmeyi, bu düşünceleri kanıtlarla sınamayı ve kaçındığı durumlara kademeli olarak yaklaşmayı öğrenir. Süreç okul ödevi mantığında değil, birlikte yapılan deneyler ve gözlemler üzerinden ilerler.

Hangi durumlarda kullanılır?

• Kaygı bozuklukları: ayrılık kaygısı, sosyal kaygı, yaygın kaygı, fobiler

• Panik atak ve panik bozukluk

• Sınav kaygısı ve performans kaygısı

• Depresif belirtiler ve değersizlik düşünceleri

• Obsesif kompulsif belirtiler

• Öfke kontrolü ve dürtüsellik

• Uyku başlatma güçlüğü

• DEHB'ye eşlik eden özgüven ve motivasyon sorunları

Çocuk ve ergenlerde BDT nasıl uygulanır?

Yaklaşım çocuğun yaşına ve bilişsel düzeyine göre uyarlanır. Küçük yaş grubunda kavramlar oyun, resim, hikâye ve maket üzerinden somutlaştırılır; "endişe canavarı" gibi dışsallaştırma teknikleri kullanılır. Ergenlerde ise düşünce kayıtları, davranış deneyleri ve problem çözme becerileri doğrudan çalışılır.

BDT süresi belirli bir yöntemdir; genellikle haftalık seanslarla planlanır ve belirli aralıklarla hedeflere ne kadar yaklaşıldığı birlikte gözden geçirilir. Seans arasında yapılacak küçük uygulamalar sürecin ayrılmaz parçasıdır, çünkü asıl değişim seans odasında değil günlük yaşamda gerçekleşir.

BDT'de tipik bir yol haritası

1. Değerlendirme ve hedef belirleme

Yakınmalar, bunları tetikleyen durumlar ve çocuğun güçlü yanları ayrıntılı olarak konuşulur; aileyle birlikte somut ve ölçülebilir hedefler belirlenir.

2. Psikoeğitim

Çocuğa ve aileye, kaygının veya öfkenin bedende ve zihinde nasıl çalıştığı yaşa uygun bir dille anlatılır. Sorunun adının konması çoğu zaman ilk rahatlamayı sağlar.

3. Beceri kazandırma

Nefes ve gevşeme, dikkat yönetimi, düşünceyi sorgulama ve problem çözme becerileri adım adım öğretilir ve seansta birlikte denenir.

4. Uygulama ve genelleme

Kazanılan beceriler kaçınılan gerçek durumlarda kademeli olarak uygulanır; okul, aile ve arkadaş ortamına taşınması desteklenir.

5. Sürdürme ve nüks önleme

Zorlanma anlarında başvurulacak kişisel bir plan hazırlanır; seans aralıkları açılarak süreç sonlandırılır.

Ailenin rolü

Çocuk ve ergen terapilerinde aile sürecin dışında değildir. Ebeveynler; kaçınmaya eşlik etmeme, çabayı takdir etme ve kazanılan becerileri evde destekleme konusunda yönlendirilir. Küçük yaş grubunda ebeveyn oturumları sürecin belirgin bir bölümünü oluşturur.

Samsun Atakum'da BDT randevusu

Bilişsel davranışçı terapi görüşmeleri Samsun Atakum Mimarsinan Mahallesi Monalyum Rezidans'taki klinikte yürütülmektedir. Değerlendirme sonucunda hangi yaklaşımın uygun olduğu, gerekiyorsa hangi yaklaşımların birlikte kullanılacağı aileyle birlikte kararlaştırılır. Randevu için telefonla ulaşabilir veya WhatsApp'tan yazabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler bilgilendirme amaçlıdır; terapi planı kişiye özeldir ve muayene sonrasında oluşturulur.